به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خواهران استان فارس، کارگاه تخصصی «پایان‌نامه‌نویسی کاربردی» ویژه طلاب سطح سه رشته مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی، با حضور استاد ارجمند حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احد امیدی، استاد حوزه و دانشگاه، دکترای روان‌شناسی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز و رئیس کارگروه تصویب موضوع و طرح‌های پژوهشی رشته مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی این مدرسه تخصصی، روز سه‌شنبه ۱۴ مهرماه برگزار شد.

 

این کارگاه تخصصی در راستای اجرای طرح راهبردی پایش و سلسله کارگاه‌های «پیش‌برنده و خروجی‌محور» تشکیل شد؛ طرحی هدفمند که به‌منظور تسریع در روند انتخاب موضوع، تدوین و تصویب طرح‌های پژوهشی، نگارش و دفاع از پایان‌نامه‌های طلاب طراحی و به اجرا درآمده است.

 

در این کارگاه کاربردی، فرایند انتخاب موضوع و تبدیل آن به مسئله پژوهشی تبیین شد و دکتر امیدی با تأکید بر پرهیز از موضوعات کلی و تکراری، اظهار داشت: طلاب پژوهشگر پس از تعیین حیطه مورد علاقه در روان‌شناسی و مشاوره خانواده، باید با مطالعه پیشینه، به شناسایی «خلأ پژوهشی» بپردازند. نبود مدل‌های مفهومی و فرایندی بومی، فقدان پرسش‌نامه‌های استاندارد اسلامی، کمبود بسته‌های آموزشی، مشخص نبودن میزان اثربخشی مداخلات دینی و پاسخ‌گویی به مسائل عینی جامعه در مراکز مشاوره از مهم‌ترین راه‌های دستیابی به مسئله تحقیق به شمار می‌آیند.

 

دکتر امیدی در ادامه با بررسی الگوهای تدوین عنوان استاندارد تصریح کرد: عناوین پژوهشی باید شفاف، ناظر به جامعه هدف مشخص و دربردارنده رویکرد اصیل اسلامی باشند. عدم تبیین دقیق ضرورت و نوآوری تحقیق در متن طرح پژوهشی از دلایل اصلی رد موضوعات در کارگروه‌های تخصصی است، لذا پژوهشگران موظف‌اند مبانی نظری را توأمان در روان‌شناسی معاصر و آموزه‌های اسلامی بازخوانی و صورت‌بندی کنند.

 

استاد حوزه و دانشگاه در بخشی از این کارگاه تخصصی، به تبیین انواع روش‌های پژوهش (کیفی، کمی و آمیخته) و قالب‌های نوینی نظیر طراحی مدل‌های مفهومی، مدل‌های فرآیندی، بررسی انتقادی نظریه‌های خانواده‌درمانی و تدوین بسته‌های آموزشی جامع پرداختند؛ و در ادامه، ابهامات و چالش‌های طلاب پیرامون نگارش طرح پژوهشی را پاسخ گفتند.

 

در بخش پایانی این کارگاه، روش‌های فنی و اصول جست‌وجوی منابع و پیشینه پژوهش در پایگاه‌ها و مجلات معتبر علمی تشریح شد. در این بخش، طلاب با نحوه جستجوی پیشرفته منابع در پایگاه ملی «ایرانداک» (پیشینه پژوهش و گنج)، جست‌وجوی مقالات علمی ـ پژوهشی در سامانه «مگیران» (Magiran) و نورمگز، و همچنین شیوه رصد متغیرها و سازه‌های مرتبط در پایگاه‌ها و نمایه‌های معتبر لاتین آشنا شدند.

 

همچنین با توجه به تحولات فناورانه در عرصه تحقیق، اصول و ضوابط بهره‌گیری استاندارد و اخلاقی از ابزارهای «هوش مصنوعی» در فرایند پژوهش آموزش داده شد. در این بخش، نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی صرفاً به‌عنوان دستیار پژوهشی، از جمله در سرعت‌بخشی به بارش فکری، تدوین پیش‌نویس راهبردهای جست‌وجو، ساختاردهی به داده‌ها، روان‌سازی نگارش بدون خدشه به اصالت علمی و قواعد ارجاع‌دهی، مورد بررسی قرار گرفت.

 

به عنوان خروجی این کارگاه، طلاب ملزم شدند با رعایت استانداردهای علمی مطرح‌شده، فرآیند انتخاب موضوع را آغاز نموده و با جست‌وجوی هدفمند در منابع معتبر (رساله‌های علمی، مقالات علمی- پژوهشی و کتب)، آمادگی لازم را برای حضور در جلسه بعدی و آموزش تدوین طرح اجمالی کسب نمایند.